ستافێ ئەکادیمی

July 7, 2026, 7:38 a.m.
بێلان محمد خلیل (دكتورا)
ماموستا
مامۆستا د زیندەزانی ڕووەک دا

سەنتەرێ ڤەکولینێن زانستی
كولیژا زانست
زانکۆیا دهۆك

  • باوەرنامەیا دکتۆرایێ د زانستێ بایۆلۆجیا روەکی (Plant Biology) ، زانکۆیا باشوورێ ئیلینۆی، وەڵاتێن یەکگرتوویێن ئەمریکا (٢٠١٣ - ٢٠١٨).
  • باوەرنامەیا ماستەری د تەکنەلۆجیایا بایۆلۆجیا روەکی (Plant Biotechnology) ، زانکۆیا دهۆک، عیراق (٢٠٠٨ - ٢٠١٠).
  • باوەرنامەیا بەکالۆریۆسی د زانستێ بایولوژی (Biology)، زانکۆیا سەلاحەددین، عیراق (١٩٩٨ - ٢٠٠٢).

وەکو مامۆستا و ڤەکۆلەرەکێ خودان باوەرنامەیا دکتۆرایێ د زانستێ بایۆلۆجیا روەکی دا، ئەز دکارم شارەزایی و فەلسەفا خۆ یا گوتنێ (وانەدانێ) وەک ل خوارێ دیارکری کورت بکەم:

١- فەلسەفا من یا وانەدانێ وەکو مامۆستایەکێ بایۆلۆجیا روەکی یا بنەمادارە ل سەر چاندنا حەزا زانینێ (فضول)، هزربوونا رەخنەگرانە، و نرخاندنەکا قویل بۆ ئاڵۆزیا ژیانا روەکی. چ ئەز وانەیا فسیۆلۆجیا روەكي یان تشریحا روەكي بێژم، ئارمانجا من ئەوە کو ژینگەکا فێربوونا کارتێکەر (تفاعلي) ئاڤا بکەم کو تێدا قوتابی ب شێوەیەکێ چالاک چەمکێن تیۆری دگەل پرۆسەیێن بایۆلۆجی یێن ڕاستەقینە گرێ بدەن.

٢- ئەز گرنگیێ ددەمە ڕوونیێ، لێگەڕیانا کرداری (دەستی)، و بکارئینانا ڕێبازێن دیتنی (البصرية) و ئەزموونی بۆ هاریکاریکردنا قوتابیان دا کو تێبگەهن کا چەوان پێکهاتە گرێداییە ب کارکری (وظيفة) دناڤ روەک دا. ب ڕێیا هاندانا تێبینیکرنێ، چارەسەرکرنا کێشەیان، و گەنگەشا زانستی، ئەز بزاڤێ دکەم کو شیانێ بدەمە قوتابیان دا کو وەک زانایێن بایۆلۆجی هزر بکەن و ئەو کارامەییێن پێدڤی بۆ خواندنا بالا و ڤەکۆلینێن زانستی د بوارێ زانستێ روەکی دا گەشە پێ بدەن.

٣- وەکو ئەندامێن دەستەیا مامۆستایان، ئەرکێ مە ئەوە کو زانایێن پاشەڕۆژێ بەرهەم بینین و ئامادە بکەین بۆ جهگرتنا وان یێن کو خانەنشین دبن یان ژی ژبەر هەر ئەگەرەکێ بیت ناڤەندا ئەکادیمی بجهـ دهێلن. پێدڤییە ئارمانجێن مە یێن چڕکری بن ل سەر قوتابیێن خودان بەهرە، ئەوێن کو خودان شیانێن ڤەشارتی و حەزەکا مەزنن بۆ زانستی، کو ئەڤ چەندە وان پاڵ پێ ڤە بنێت بەرەو پشکداریکرن د کۆڕبەندێن زانستی یێن نێودەوڵەتی دا.

وورکشوپ و خۆلێن ڕاهێنانێ

١- پشکداریکرن د وورکشوپا "ئەنجامێن پرۆژەیێ هەڤپشکان یێ زانکۆیا دهۆک بۆ ڤەکرنا دەرگەهێ بوارێ تەکنەلۆجیایا نانۆ" (Nanotechnology)، ٣ی ئادارا ٢٠٢٢ێ ل کۆلێژا زانست/ زانکۆیا دهۆک.

٢- تەكنەلۆجیایا گشتی یا ترشێ ناوکی (DNA Technology)/ زانکۆیا دهۆک/ سەنتەرێ ڤەکۆلینێن زانستی (SRC)/ قۆناغا ئێکێ، ئادارا ٢٠٢٢ێ.

٣- شیکارکرنا ئاماری یا داتایان ب بکارئینانا پرۆگرامێ SPSS/ زانکۆیا دهۆک - بۆ ماوێ سێ ڕۆژان ٢٢، ٢٣ و ٢٤ / ٥ / ٢٠٢٤.

٤- نەخشێ ڕێیا گەهشتنێ ژ کێشەیێ بەرەو چارەسەریێ/ زانکۆیا دهۆک، ١٤ / ٥ / ٢٠٢٤.

٥- وورکشوپا "پلانا ڤەکۆلینێ یا سەنتەرێ ڤەکۆلینێن زانستی SRC" (٢٤ - ٢٥ی نیسانا ٢٠١٢ێ)، سەنتەرێ ڤەکۆلینێن زانستی / کۆلێژا زانست / زانکۆیا دهۆک / عیراق.

البحث العلمي

  1. بەرهەمئینانا چەندین چقێن گەشەکرى (النموات الخضرية) ژ گۆپالێن سەرەکی یێن دارێن هژیرێ (Ficus carica L.) و هاندانا کالسێ (استحثاث الكالس) ژ پارچەیێن بەلگان. غ. ح. دانيال، د. أ. إبراهيم، س. أ. بركات، ب. م. خليل. ٢٠١٤. گۆڤارا نێودەوڵەتی یا زانست و تەکنەلۆجیایا پاقژ و جێبەجێکری، ٢٠ (١)، ١١٧.
  2. دووبارە شینکرنەوە یا روەکی ژ ئەو کالسێ ژ گۆپالێن سەرەکی یێن زەنجەفیلێ هاتیە وەرگرتن (Zingiber officinale Rosc.). د. أ. إبراهيم، غ. ح. دانيال، ف. م. موسى، ب. م. خليل. گۆڤارا ئەمریکی یا زراعتێ یا تاقیکاری، بەرگێ ٧ (١)، ٥٥-٦١.
  3. بەرگریکرن دژی هشکەساڵییێ د تاقیگەهێ دا بۆ ڕەهێن سەرەکی (أصول) یێن سێڤێ (Malus domestica Borkh.) و هرمیکێ (عەرمۆت) (Pyrus calleryana). غ. ح. دانيال، د. أ. إبراهيم، ب. م. خليل، ف. م. موسى. ٢٠١٤. گۆڤارا زانکۆیا سلێمانیێ، ١٦، ١٠٩-١١٦.
  4. ژەهراویبوونا روەکی د تاقیگەهێ دا ب ڕێیا گەردیلێن نانۆ یێن زیڤی د روەکێ بژوینی یێ ناسراو دا (وەر things / سپیستان) (Medicago sativa). هالة مظفر حميد، أثيل ن. ي.، بێلان محمد خلیل. ٢٠٢٢. گۆڤارا زانکۆیا دهۆک، ٢٥ (١)، ٨٨-١٠٢.

بەرژەوەندیێن من یێن ڤەکۆلینێ دکارن ب ڤی ئاوایی بهێن کورتکرن:

١- بەرژەوەندیێن من یێن ڤەکۆلینێ د بوارێ بایۆئینفۆرماتیکێ (Bioinformatics) و تەکنەلۆجیایا بایۆلۆجیا روەکی دا سەرنجێ دئێخنە سەر دمجکرنا ئامرازێن کۆمپیوتەری دگەل زانستێن پێشکەفتی یێن روەکی دا، ئەڤە ژی بۆ تێگەهشتنەکا باشتر، باشترکرن و داهێنانێ د سیستەمێن زراعی دا.

٢- ئەز ب شێوەیەکێ گشتی سەرنجێ دئێخمە سەر بکارئینانا ڕێبازێن بایۆئینفۆرماتیکێ وەک شیکارکرنا جینۆمی، دیارکرنا نەخشێ دەربڕینا جینان (gene expression profiling)، ئاڤاکرنا مڕۆجێن دەستکرد (synthetic promoters)، و دیتنا نیشاندەرێن مۆلیکولاری بۆ ئاشکراکرنا ئەو میکانیزمێن وێراسی یێن کو کۆنترۆلا گەشەیا روەکی، بەرگریکرنا دژی فشاران، و بەرهەمئینانێ دکەن.

٣- د هەمان دەم دا، ئەز یێ حەز دکەم ژ بکارئینانا تەکنیکێن تەکنەلۆجیایا بایۆلۆجیا روەکی وەک چاندنا شانەیان (tissue culture)، گوهۆڕینا وێراسی (genetic transformation)، و پێشڤەبرنا وێراسی (molecular breeding) دا بۆ وەرگێڕانا ڤان دیتن و زانیاریان بۆ باشترکرنێن کرداری د ئاستێ بەرهەمێن چاندنێ دا. ب تێکەلکرنا شیکارکرنا ل سەر بنەمایێ داتایان دگەل تەکنەلۆجیایا بایۆلۆجیا ئەزموونگەر، کارێ من ئارمانج ژێ ئەو ئەوە کو لەزاتیێ بدەتە پرۆسەیا گەشەپێدانا جۆرێن روەکێن بەرگریکار و خودان بەرهەمێن بلند، و پشکداریێ د دیتنا چارەسەریێن زراعی یێن بەردەوام دا بکەت.

د درێژاهیا سالێن کارێ من یێ ئەکادیمی دا، من ئەڤە ئەنجام داینە:

١- سەرپەرشتیکردنا گەلەک قوتابیێن قۆناغا بەکالۆریۆسێ (خوێندنا سەرەتایی).

٢- ڕێ نیشاندان و ڕاهێنانا (mentoring) قوتابیەکێ قۆناغا بەکالۆریۆسێ دناڤ تاقیگەها "Geisler and Geisler-Lee" دا ل پشکا بایۆلۆجیا روەکی، زانکۆیا باشوورێ ئیلینۆی، وەڵاتێن یەکگرتوویێن ئەمریکا.

٣- ڕێ نیشاندان و ڕاهێنانا قوتابیەکێ ماستەرێ د سەنتەرێ ڤەکۆلینێن زانستی دا.